Çocuk diş bakımı rehberi
Sağlıklı süt dişleri, sağlıklı ağız alışkanlıklarının temelidir. Bu rehberde fırçalamayı, florürlü macunun yaşa uygun miktarını, diş ipini, şekerlemeleri ve muayene zamanlarını ebeveynler için sade bir dille anlatıyorum.
YazarDr. Fidan HasanzadeÇocuk diş hekimi, sedasyon altında tedavi
Doğru fırçalama
İlk diş çıktığı günden itibaren günde iki kez fırçalayın. Küçük çocuk dişlerini kendi başına iyi fırçalayamaz, bu yüzden okul çağına kadar fırçalamaya yardım edin.
- Sabah ve akşam, yatmadan önce mutlaka
- Her seferinde yaklaşık 2 dakika
- Yaşa uygun, yumuşak kıllı küçük fırça
- En arka dişleri ve diş eti çizgisini unutmayın
Florürlü macun
Florür mineyi güçlendirir ve çürük riskini azaltır. Asıl mesele macunun miktarını çocuğun yaşına göre seçmektir.
- 3 yaşına kadar: pirinç tanesi kadar
- 3-6 yaş: bezelye tanesi kadar
- Çocuk macunu yutmasın, ebeveyn kendisi sıksın
- Fırçaladıktan sonra tükürün, fazla çalkalamayın
Diş ipi
Fırça diş aralarındaki dar alanlara ulaşamaz, ara yüz çürükleri de tam orada başlar. Doğru kullanılan diş ipi dişleri aralamaz ve boşluk oluşturmaz.
- Dişler birbirine değmeye başladığında
- Çocuklar için saplı diş ipi daha rahattır
- Günde bir kez, akşam fırçalamadan önce
- Diş etine çarpmadan, nazik hareketlerle
Şekerlemeler ve içecekler
Çürük için şekerlemenin miktarı kadar sıklığı da önemlidir. Gün içinde sık sık yenen tatlı atıştırmalıklar dişleri sürekli asit etkisinde tutar.
- Şekerlemeyi ana öğünden sonra verin
- Susuzluğu suyla giderin, meyve suyunu ve gazlı içecekleri azaltın
- Gece biberonla süt veya meyve suyu içerek uyumasın
- Yapışkan şekerler dişte uzun süre kalır
Düzenli muayene
Dişin ağrımaması sağlıklı olduğu anlamına gelmez. Çürük çoğu zaman ağrısız başlar ve ancak muayenede görülür.
- İlk muayene: ilk diş çıktıktan sonra, bir yaş civarında
- Sonra her 3-6 ayda bir
- 5-6 yaşında arkada çıkan kalıcı dişe özel dikkat
- Beyaz leke görürseniz beklemeden gelin
Dişlerdeki çürük riskini öğrenin
Bu kısa test beslenme, hijyen ve önceki muayenelerle ilgili alışkanlıklara bakarak diş çürüğü riskini yaklaşık olarak gösterir. 10 soruyu yanıtlayın, sonucu hemen göreceksiniz.
Yanıtlarınız yalnızca sizin cihazınızda hesaplanır: hiçbir sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez.
Soru 1 / 10
Düşük risk
Alışkanlıklarınız dişleri iyi koruyor.
Böyle devam edin: günde iki kez fırçalama, az şekerleme ve her 6 ayda bir muayene. 5-6 yaşında arkada çıkan kalıcı dişe özellikle dikkat edin.
Orta risk
Bazı alışkanlıklar çürük olasılığını artırıyor.
Şekerleme ve şekerli içeceklerin sıklığını azaltın, akşam fırçalamasını atlamayın ve muayeneye gelin. Erken aşamada florürlü vernik mineyi güçlendirebilir.
Yüksek risk
Dişlerin çürüme olasılığı yüksek.
Beklemeden muayeneye gelin. Ağrı olmasa da çürük başlamış olabilir. Birlikte beslenme ve fırçalama planı yapar, gereken tedaviyi zamanında yaparız.
Risk ölçeği
- Düşük
- Orta
- Yüksek
Test hangi sonucu gösterirse göstersin, günde iki kez yaşa uygun miktarda florürlü macunla fırçalama ve hekimin önerdiği aralıklarla, genellikle 3-6 ayda bir yapılan muayene çürük riskini azaltır.
Risk faktörlerinin kaynağı: Tinanoff, N., Baez, R. J., Diaz Guillory, C., et al. (2019). Early childhood caries epidemiology, aetiology, risk assessment, societal burden, management, education, and policy: Global perspective. International Journal of Paediatric Dentistry, 29(3), 238-248. [PMID: 31099128] | [DOI: 10.1111/ipd.12484]
Bu test teşhis koymaz ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Leke, boşluk veya ağrı varsa, sonuçtan bağımsız olarak bir çocuk diş hekimine başvurun.
Diş macununun dört kuralı
Florürlü diş macunu, çürüğe karşı en basit ve etkisi en iyi kanıtlanmış yollardan biridir. Önemli olan yaşa uygun miktar ve doğru alışkanlıktır.
- 3 yaşına kadar macun miktarı
- Pirinç tanesi
- 3-6 yaş için macun miktarı
- Bezelye
- günde, her seferinde yaklaşık 2 dakika
- 2 kez
- fırçaladıktan sonra fazla çalkalamayın
- Tükür
Küçük çocuk macunu yutuyorsa
Bu yüzden miktarı ebeveyn kendisi sıkmalıdır. Yaşa uygun miktarda florürlü macun güvenlidir ve çürük riskini azaltır.
Basit günlük bakım
Çoğu zaman birkaç basit adım yeterlidir. En önemlisi bunları her gün, oyun gibi tekrarlamaktır.
Sabah
- Kahvaltıdan sonra fırçalama
- Yaşa uygun miktarda florürlü macun
- Tükürmek, fazla çalkalamamak
- Gün içinde susuzluğa su
Akşam
- Dişler birbirine değiyorsa diş ipi
- Ebeveynin yardımıyla fırçalama
- Fırçaladıktan sonra yemek ve şekerli içecek yok
- Uykudan önce yalnızca su
Bilimsel kaynaklar
Bu yazıdaki bilgiler aşağıdaki hakemli bilimsel makalelere ve uluslararası klinik önerilere dayanmaktadır.
- Wright, J. T., Hanson, N., Ristic, H., et al. (2014). Fluoride toothpaste efficacy and safety in children younger than 6 years: a systematic review. Journal of the American Dental Association, 145(2), 182-189. [PMID: 24487610] | [DOI: 10.14219/jada.2013.37]
- Walsh, T., Worthington, H. V., Glenny, A. M., Marinho, V. C., & Jeroncic, A. (2019). Fluoride toothpastes of different concentrations for preventing dental caries. Cochrane Database of Systematic Reviews, 3, CD007868. [PMID: 30829399] | [DOI: 10.1002/14651858.CD007868.pub3]
- Moynihan, P. J., & Kelly, S. A. (2014). Effect on caries of restricting sugars intake: systematic review to inform WHO guidelines. Journal of Dental Research, 93(1), 8-18. [PMID: 24323509] | [DOI: 10.1177/0022034513508954]
- Hujoel, P. P., Cunha-Cruz, J., Banting, D. W., & Loesche, W. J. (2006). Dental flossing and interproximal caries: a systematic review. Journal of Dental Research, 85(4), 298-305. [PMID: 16567548] | [DOI: 10.1177/154405910608500404]
- Marinho, V. C., Worthington, H. V., Walsh, T., & Clarkson, J. E. (2013). Fluoride varnishes for preventing dental caries in children and adolescents. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2013(7), CD002279. [PMID: 23846772] | [DOI: 10.1002/14651858.CD002279.pub2]
- Tinanoff, N., Baez, R. J., Diaz Guillory, C., et al. (2019). Early childhood caries epidemiology, aetiology, risk assessment, societal burden, management, education, and policy: Global perspective. International Journal of Paediatric Dentistry, 29(3), 238-248. [PMID: 31099128] | [DOI: 10.1111/ipd.12484]
