Çocuğun dişi zarar gördü: ilk adımlar
Düşme ve darbeden sonra ilk dakikalarda ne yapmalı, yerinden çıkan süt dişi neden yerine takılmamalı ve sonra nelere dikkat etmeli.
YazarDr. Fidan HasanzadeÇocuk diş hekimi, sedasyon altında tedavi
Çocuklar koşar, düşer, bisiklete biner, oynar ve bazen tatildeyken de “talihsiz bir kaza” yaşarlar. Diş darbe aldığında ebeveyn şaşırır. Bu yazıda ilk dakikalarda ne yapmanız gerektiğini ve hekimin neyi kontrol edeceğini anlatıyorum.
İlk dakikalarda
- Sakin olun: çocuk sizin tepkinize bakıyor
- Bilinç kaybı, kusma, şiddetli baş ağrısı veya uyku hâli varsa önce acil servise başvurun
- Ağzı temiz suyla çalkalayın, kanamayı temiz bir peçeteyle bastırarak durdurun
- Kırılan diş parçasını bulursanız süt veya serum fizyolojik içinde getirin
Süt dişi yerinden çıktıysa
Uluslararası Dental Travmatoloji Derneği’nin önerilerine göre yerinden çıkan süt dişi yerine takılmaz. Bu, altta gelişen kalıcı diş tomurcuğuna zarar verebilir. Kalıcı diş çıktıysa durum farklıdır: onu hemen bulun, tacından tutun, köküne dokunmayın, süt veya serum fizyolojik içinde saklayıp en kısa sürede, mümkünse ilk bir saat içinde hekime gelin.
Muayenede neye bakıyoruz
- Dişin kırılıp kırılmadığına, sallanıp sallanmadığına ve yerinden oynayıp oynamadığına
- Diş eti ve dudak yaralanmalarına
- Röntgende kökün ve kalıcı diş tomurcuğunun durumuna
Sonraki haftalarda
Darbe alan diş birkaç hafta sonra renk değiştirebilir, gri veya sarımsı olabilir, diş etinde kabarcık oluşabilir. Bu belirtileri görürseniz tekrar muayeneye gelin. Travmadan sonra planlı kontrol randevuları önemlidir.
Bilimsel kaynaklar
Bu yazıdaki bilgiler aşağıdaki hakemli bilimsel makalelere ve uluslararası klinik önerilere dayanmaktadır.
- Day, P. F., Flores, M. T., O’Connell, A. C., et al. (2020). International Association of Dental Traumatology guidelines for the management of traumatic dental injuries: 3. Injuries in the primary dentition. Dental Traumatology, 36(4), 343-359. [PMID: 32458553] | [DOI: 10.1111/edt.12576]
