Uşağın dişi zədələndi: ilk addımlar
Yıxılma və zərbədən sonra ilk dəqiqələrdə nə etməli, çıxmış süd dişini niyə yerinə qoymamalı və sonra nəyə diqqət etməli.
MüəllifDr. Fidan HəsənzadəUşaq stomatoloqu, sedasiya altında müalicə
Uşaqlar qaçır, yıxılır, velosiped sürür, oynayır və bəzən istirahətdə də "talehsiz hadisə" ilə qarşılaşırlar. Diş zərbə alanda valideyn çaşır. Bu yazıda ilk dəqiqələrdə nə etməli olduğunuzu və həkimin nəyi yoxlayacağını izah edirəm.
İlk dəqiqələrdə
- Sakit olun: uşaq sizin reaksiyanıza baxır
- Huşunu itirmə, qusma, güclü baş ağrısı və ya yuxululuq varsa, əvvəlcə təcili yardıma müraciət edin
- Ağzı təmiz su ilə yaxalayın, qanaxmanı təmiz salfetlə sıxaraq dayandırın
- Sınmış diş parçasını tapsanız, süddə və ya fizioloji məhlulda gətirin
Süd dişi yerindən çıxıbsa
Beynəlxalq Dental Travmatologiya Assosiasiyasının tövsiyələrinə görə çıxmış süd dişi yerinə qoyulmur. Bu, altda inkişaf edən daimi dişin rüşeyminə zərər verə bilər. Daimi diş çıxıbsa, vəziyyət fərqlidir: onu dərhal tapın, tacından tutun, kökünə toxunmayın, süddə və ya fizioloji məhlulda saxlayıb ən qısa zamanda, mümkünsə ilk saat ərzində həkimə gəlin.
Müayinədə nəyə baxırıq
- Dişin sınıb-sınmadığına, laxlamasına və yerindən oynamasına
- Diş ətinin və dodağın zədəsinə
- Rentgendə kökün və daimi dişin rüşeyminin vəziyyətinə
Sonrakı həftələrdə
Zərbə alan diş bir neçə həftə sonra rəngini dəyişə, boz və ya sarımtıl ola bilər, diş ətində qabarcıq yarana bilər. Bu əlamətləri görsəniz, yenidən müayinəyə gəlin. Travmadan sonra planlı kontrol görüşləri vacibdir.
Elmi mənbələr
Bu yazıdakı məlumatlar aşağıdakı rəyli elmi məqalələrə və beynəlxalq klinik tövsiyələrə əsaslanır.
- Day, P. F., Flores, M. T., O’Connell, A. C., et al. (2020). International Association of Dental Traumatology guidelines for the management of traumatic dental injuries: 3. Injuries in the primary dentition. Dental Traumatology, 36(4), 343-359. [PMID: 32458553] | [DOI: 10.1111/edt.12576]
