"Onsuz da düşəcək": süd dişləri niyə ciddiyə alınmalıdır
Süd dişləri çeynəmə, nitq və daimi dişlər üçün yerin qorunmasında nə rol oynayır və müalicəsiz qalanda nə baş verir.
MüəllifDr. Fidan HəsənzadəUşaq stomatoloqu, sedasiya altında müalicə
"Onsuz da düşəcək, nəyinə lazımdır?" Süd dişləri haqqında ən çox eşitdiyimiz cümlə budur. Halbuki süd dişləri müvəqqəti olsa da, uşağın sağlamlığında böyük rol oynayır və "onsuz da düşəcək" deyə laqeyd yanaşılacaq dişlər deyil.
Süd dişləri nə iş görür
- Uşaq onlarla çeynəyir: ağrıyan dişlə uşaq bərk qidadan imtina edir
- Nitqin düzgün formalaşmasına kömək edir
- Daimi dişlər üçün yer saxlayır
- Gülüş və özünəinam üçün vacibdir
Müalicə olunmayan süd dişində nə baş verir
Çürük dərinləşir, dişin sinirinə çatır, ağrı və iltihab yaranır. Kökün ətrafındakı iltihab altda inkişaf edən daimi dişin rüşeyminə təsir edə bilər. Süd dişi vaxtından əvvəl itirildikdə isə qonşu dişlər boşluğa doğru əyilir və daimi diş üçün yer daralır. Araşdırmalar göstərir ki, süd azı dişi erkən itirildikdə bu yerin daralması xüsusilə ilk aylarda baş verir.
Valideyn nə edə bilər
- Birinci diş çıxandan fırçalamağa başlayın
- İlk müayinəyə bir yaş civarında gəlin
- Ağrı olmasa da, hər 3-6 aydan bir yoxlatdırın
- Kiçik çürüyü gözləmədən müalicə etdirin: bu, gələcəkdə daha geniş müdaxilənin qarşısını ala bilər
Süd dişlərini qorumaq gələcək sağlam gülüşün təməlini qoymaq deməkdir.
Elmi mənbələr
Bu yazıdakı məlumatlar aşağıdakı rəyli elmi məqalələrə və beynəlxalq klinik tövsiyələrə əsaslanır.
- Pitts, N. B., Zero, D. T., Marsh, P. D., et al. (2017). Dental caries. Nature Reviews Disease Primers, 3, 17030. [PMID: 28540937] | [DOI: 10.1038/nrdp.2017.30]
- Tinanoff, N., Baez, R. J., Diaz Guillory, C., et al. (2019). Early childhood caries epidemiology, aetiology, risk assessment, societal burden, management, education, and policy: Global perspective. International Journal of Paediatric Dentistry, 29(3), 238-248. [PMID: 31099128] | [DOI: 10.1111/ipd.12484]
- Zhao, J., Jin, H., Li, X., & Qin, X. (2023). Dental arch spatial changes after premature loss of first primary molars: a systematic review and meta-analysis of split-mouth studies. BMC Oral Health, 23(1), 430. [PMID: 37380944] | [DOI: 10.1186/s12903-023-03111-x]
