Kariyes nə qədər sürətlə inkişaf edir?
Ağ ləkədən sinirin iltihabına qədər üç mərhələ, çürüyü sürətləndirən vərdişlər və dişi yonmadan dayandırmaq imkanı.
MüəllifDr. Fidan HəsənzadəUşaq stomatoloqu, sedasiya altında müalicə
Kariyes nə qədər sürətlə inkişaf edir? Düşündüyünüzdən də sürətli. Uşaqlarda süd dişlərinin minası böyüklərə nisbətən daha nazikdir. Buna görə kariyes bəzən cəmi bir neçə ay ərzində ağ ləkədən dərin boşluğa çevrilə bilər.
Üç mərhələ
- Ağ ləkə. Diş minası minerallarını itirməyə başlayır, uşaq heç bir narahatlıq hiss etmir. Bu mərhələdə kariyesin inkişafını çox vaxt dişi yonmadan dayandırmaq mümkündür.
- Çürük boşluğu. Diş şirin, soyuq və ya isti qidaya həssas ola bilər, amma çox vaxt kariyes hələ də ağrısız inkişaf edir.
- Sinirin iltihabı. Güclü və gecə artan ağrı yaranır. Bu mərhələdə müalicə daha mürəkkəb və geniş olur.
Kariyesi nə sürətləndirir
- Gün ərzində tez-tez şirniyyat və şirin içki
- Gecə butulka ilə süd və ya şirəyə yuxuya getmək
- Fırçalamanın atlanması, xüsusən yatmazdan əvvəl
- Flüorlu diş pastasından istifadə edilməməsi
Erkən mərhələdə nə edirik
Ağ ləkə mərhələsində flüorlu lak minanın yenidən mineral toplamasına kömək edir. Elmi araşdırmalar flüorlu lakın uşaqlarda çürük riskini nəzərəçarpacaq dərəcədə azaltdığını göstərir. Bununla yanaşı fırçalama texnikasını və qidalanma vərdişlərini birlikdə nəzərdən keçiririk.
Dişin ağrımaması onun sağlam olması demək deyil.
Hər 3-6 aydan bir müntəzəm müayinə kariyesi erkən mərhələdə tapmağa və dişi qorumağa kömək edir.
Elmi mənbələr
Bu yazıdakı məlumatlar aşağıdakı rəyli elmi məqalələrə və beynəlxalq klinik tövsiyələrə əsaslanır.
- Pitts, N. B., Zero, D. T., Marsh, P. D., et al. (2017). Dental caries. Nature Reviews Disease Primers, 3, 17030. [PMID: 28540937] | [DOI: 10.1038/nrdp.2017.30]
- Marinho, V. C., Worthington, H. V., Walsh, T., & Clarkson, J. E. (2013). Fluoride varnishes for preventing dental caries in children and adolescents. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2013(7), CD002279. [PMID: 23846772] | [DOI: 10.1002/14651858.CD002279.pub2]
- Tinanoff, N., Baez, R. J., Diaz Guillory, C., et al. (2019). Early childhood caries epidemiology, aetiology, risk assessment, societal burden, management, education, and policy: Global perspective. International Journal of Paediatric Dentistry, 29(3), 238-248. [PMID: 31099128] | [DOI: 10.1111/ipd.12484]
- Smaïl-Faugeron, V., Glenny, A. M., Courson, F., et al. (2018). Pulp treatment for extensive decay in primary teeth. Cochrane Database of Systematic Reviews, 5, CD003220. [PMID: 29852056] | [DOI: 10.1002/14651858.CD003220.pub3]
